Er zijn enige zaken waar we op verdacht moeten zijn bij het interpreteren van
de meetgegevens:
- Geometrie van de velden en van de meter. Het hangt er erg van af waar we
meten en hoe we de meter oriënteren. Het electrische veld zal vanaf de bron
een tamelijk voorspelbaar verloop hebben en de sterkte neemt kwadratisch af
met de afstand. In een sterk gekromde electrische leiding echter weet je
niet precies waar je het beste moet meten; ga daar staan waar je het meest
zelf geëxponeerd bent. Een electromagnetisch veld daarentegen is steeds
gekromd, zoals de magnetische krachtlijnen van een permanente magneet. Het
hangt er sterk van af waar je meet. In beide gevallen is het nodig een
3-dimensionele waarde te bepalen. De meter wordt dan op een bepaald punt op
3 manieren gewenteld waarbij de vlakken van wenteling een rechte hoek met
elkaar maken. De geometrie van de detector bepaalt hoe je moet wentelen. De
resulterende waarde van veldsterkte is dan te berekenen als de wortel uit de
som van de kwadraten van elk van de drie metingen.
- Allerlei factoren bepalen de richting van het veld. Bij E-velden zijn dit
bijv. de afschermende materialen tussen bron en detector, zoals muren,
metalen afschermingen, handen of andere lichaamsdelen. Bij EM-velden zijn
dit vooral de aanwezigheid van ijzer of staal omdat die eigen magnetische
eigenschappen hebben en de krachtlijnen bundelen en afbuigen. Denk bij het
doormeten van kamers en complexere installaties van stalen wapening in
betonconstructies, aan draagbalken van muren en vloeren en aan stalen frames
van bedden en andere meubels.
- Metingen zijn altijd relatief onnauwkeurig, maar het gaat er ook meestal
om een globale indruk te krijgen van de verdeling van velden over de ruimte.
- De ‘gewone’ meters integreren alleen en geven de som van alle ‘gevoelde’
velden weer. Er wordt meestal geen onderscheid gemaakt tussen velden van
bijv. lage en hoge frequentie en al helemaal niet tussen velden met een
regelmatig sinusachtig verloop en die met een complexere vorm. Of de gemeten
velden u metterdaad deren is niet zo maar uit te maken.
- Meters hebben altijd een beperkt frequentie-"venster" waarbinnen
ze werken; ze meten of laagfrequente of hoogfrequente velden. Alleen de
duurdere zijn omschakelbaar.
Kwalitatieve informatie
Bent U geïnteresseerd in meer kwalitatieve informatie over heersende velden
dan hebt U additionele apparatuur nodig.
- Voor analyse van pulsvormen en frequenties kunt u een oscilloscoop
gebruiken die is uitgerust met een geschikte ‘probe’ om het betreffende
veld te kunnen detecteren. Na afstemming op de overheersende frequentie
verschijnt de pulsvorm daarvan helder op het scherm.
- Voor analyse van velden bestaande uit mengsels van frequenties moet u
beschikken over een ‘frequentie-analyzer. Dit is een soort computer
oscilloscoop die complexe signalen bewerkt volgens een rekenkundig
algoritme: de Fast Fourier Transformatie (‘FFT") en de individuele
deelnemende frequenties uit elkaar haalt en gesorteerd naar frequentie samen
op het scherm presenteert. Voor analyse van de voor EO-gevoeligen
schadelijke velden is een frequentie-analyzer onontbeerlijk omdat velden in
de praktijk altijd gemengd zijn.
Meetinstrumenten
Wie
goed met E- en EM-velden wil leren omgaan adviseren wij om enkele veld-metertjes
aan te schaffen. Daarbij moet men enige kennis opdoen, om de meetgegevens op
waarde te kunnen schatten. In Duitsland kan men cursussen volgen maar in
Nederland bestaat nog geen kenniscentrum op dit gebied. Lees daarom de
handleidingen grondig. Op bijgaande foto zijn enkele bruikbare relatief goedkope
apparaten weergegeven.
Links op de
foto onder:
voor de Extreem Lage Frequenties (ELF’s van 5 tot100.000 Hz) de Gigahertz
Solutions Digitale Elektrosmog analyses ME3830B. Te koop bij o.a. www.
vitalitools.nl (prijs 149,95 euro). Meet zowel E-velden (apparaat dan wel even aarden!) als
EM-velden nauwkeurig in het bereik van 1 tot 2000 V/m of 1 tot 2000 nanoTesla.
Batterij-gevoed. Bestellen: gratis telefonisch: 0900-0996. On-line: www.conrad.nl.
Midden op foto: de Aaronia HF Detektor II Profi voor meting van
hoogfrequente velden van GSM, DECT etc. Zeer gevoelig: meet veldsterkten vanaf
12 nano Watt/m2 (-70 dB). Handig voor het in kaart brengen van mogelijk storende
velden binnen en buiten. Deskundigen twijfelen aan de opgegeven nauwkeurigheid
en het meetbereik van het instrument, maar toch praktisch en betaalbaar (euro
149,95). De laagfrequente pulsen zijn hoorbaar te maken en op een oscilloscoop
af te spelen voor nadere analyse en veldherkenning. On-line bestellen:
www.elektrosmog.de.
Rechts op de
foto:
een gewoon gehoorapparaatje waarvan de ringleidingschakeling zeer geschikt is om
heersende laagfrequente EM velden (ook 50 Hz) op het gehoor te lokaliseren.
Ook de pulserende frequenties van elektronische apparaten en van trafo's zijn
goed hoorbaar. Essentieel voor het onopvallend opsporen van dimmers en computers
in 'vreemde' ruimten. Indien voorzien van een plastic slangetje en een oorstopje
geef je het apparaatje wat meer bewegingsvrijheid. Goedkoop voor wie een
gebruikt apparaat van bv. een overledene op de kop kan tikken. Vele andere typen
meters zijn inmiddels op de markt. In Duitsland verschijnt daarover binnenkort
een artikel met vergelijkende testgegevens. We zullen die resultaten
doorgeven.
Voor de keuze
van het juiste model gaat het erom hoe ver wilt u gaan met de analyse. Voor de
"leek" is het genoeg om een totaalbeeld te krijgen van de hoeveelheid
straling. De analist zal ook willen weten met welke soort frequentie hij te
maken heeft. Nauwkeuriger meters met richt antenne zijn die van Gigahertz
Solutions (zie www.gigahertz-soultions.de
).
Enkele belangrijke punten:
- De HF58B en de HF59B kunnen een middels een schakelaar
een onderscheid maken tussen gepulste en niet gepulste signalen.
- Vanaf de HF38B is er een nauwkeurigere antenne. Deze
hebben ook een schakelaar voor een nauwkeuriger meting tussen het 0,01 en
19,99 µW/m² bereik. Bij grovere instellingen krijg je te maken met
afrondingen.
- Vanaf de 35C is het signaal ook akoestisch te
analyseren. Vele soorten frequenties hebben een eigen karakteristiek geluid.
- Er zijn nog diverse opties in ontwikkeling. Meestal voor
meer professionele doeleinden dus voor de HF58B en HF59B.
 |
Voor hoogfrequente metingene van GSM, DECT en UMTS velden
is er de lijn van meters van Gigahertz
Solutions. Deze hebben een logrithmisch-periodische antenne waarmee
ook de richting van de zenders kan worden bepaald. |
De meters hebben een luidsprekertje dat het mogelijk maakt sommige velden
akoestisch te herkennen. Deze meters zijn te bestellen bij www.vitalitools.nl
of tel. 024-3773155.
